දෙමාපියන් සහ දරුවන් රැකබලා ගන්නා අය සඳහා මාර්ගෝපදේශයක්
ගැහැනු සහ පිරිමි ළමයින් හැසිරිය යුතු ආකාරය ගැන දරුවන්ට කුඩා කාලයේ සිටම විවිධ පණිවිඩ අහන්න ලැබෙනවා. ඒ පණිවිඩ ඔවුන්ගේ රුචිකත්වයන්ට, ආත්ම විශ්වාසයට, සම්බන්ධතාවලට සහ අනාගත සැලසුම්වලට බලපාන්න පුළුවන්.
අසාධාරණ බලාපොරොත්තු ගැන ප්‍රශ්න කරන්නත්, හැම කෙනෙකුටම අවස්ථා, වගකීම් සහ ගෞරවය ලැබෙන නිවසක් ගොඩනඟන්නත් දෙමාපියන්ට උදව් කරන්න පුළුවන්.
- මේ ගැන කතා කිරීම වැදගත් ඇයි?
“පිරිමි ළමයි අඬන්නේ නැහැ” හෝ “උයන්න ඕනෑ ගැහැනු ළමයි” වැනි ප්‍රකාශ සාමාන්‍ය දේවල් වගේ ඇහෙන්න පුළුවන්. ඒත් ඒවා දරුවන්ට කරන්න හෝ ප්‍රකාශ කරන්න පුළුවන් දේවල් සීමා කරන්න පුළුවන්.
ස්ත්‍රී පුරුෂ සමාජභාවය කියන්නේ විවිධ ලිංග අනන්‍යතා ඇති අයගෙන් සමාජය බලාපොරොත්තු වන භූමිකා සහ හැසිරීම් ගැනයි. අපි මේ බලාපොරොත්තු සමාජයෙන් ඉගෙන ගන්නවා. ඒවා ප්‍රජාවෙන් ප්‍රජාවට වෙනස් වෙන්නත්, කාලයත් සමඟ වෙනස් වෙන්නත් පුළුවන්. කෙනෙකුට කළ හැකි හෝ අත්කරගත හැකි දේ තීරණය කරන ස්ථිර නීති ඒවා නොවෙයි.
මේ ගැන ඉගෙන ගැනීමෙන් දරුවන්ට අසාධාරණ සැලකීම් හඳුනාගන්න පුළුවන්. රුචිකත්වයන්, හැකියාවන් සහ හැඟීම් එක් පිරිසකට පමණක් සීමා නොවන බවත් තේරුම් ගන්න පුළුවන්.
- කතාබහ ආරම්භ කරන්නේ කොහොමද?
එදිනෙදා සිදුවීමක්, වෙළෙඳ දැන්වීමක් හෝ රූපවාහිනී වැඩසටහනක් ඇසුරෙන් කතාබහ ආරම්භ කරන්න:
- “හැම වෙලාවෙම අම්මා උයනවා පෙන්වන්නේ ඇයි කියලා ඔයා හිතන්නේ?”
- “ගැහැනු සහ පිරිමි ළමයි දෙගොල්ලන්ටම දේවල් අලුත්වැඩියා කරන්න ඉගෙන ගන්න පුළුවන්ද?”
- “පාසලේදී පිරිමි ළමයෙක් ඇඬුවොත් මොකද වෙන්නේ?”
- “ඔයා ගැහැනු ළමයෙක් හෝ පිරිමි ළමයෙක් නිසා යම් දෙයක් කරන්න බැහැ කියලා කවුරුහරි කියලා තියෙනවාද?”
දරුවා කියන දේ වහාම නිවැරදි කරන්න උත්සාහ නොකර සවන් දෙන්න. ඒ අදහස අහන්න ලැබුණේ කොහෙන්ද සහ ඒ ගැන දරුවා හිතන්නේ මොකක්ද කියලා අහන්න.
ඔබට මෙහෙම කියන්න පුළුවන්:
“අපි හැමෝම පොඩි කාලේ ඉඳලා විවිධ අදහස් අහනවා. ඒ අදහස් සාධාරණද කියලා අපිට හිතලා බලන්න පුළුවන්.”
- දරුවාට පැහැදිලි කළ යුතු ප්‍රධාන කරුණු
ජීව විද්‍යාත්මක ලිංගික චරිතලක්ෂණ සහ සමාජීය ස්ත්‍රී පුරුෂභාවය එකම දෙයක් නොවෙයි
ජීව විද්‍යාත්මක ලිංගය කියන්නේ ප්‍රජනන අවයව, හෝමෝන සහ වර්ණදේහ වැනි ශරීරයේ ජීව විද්‍යාත්මක ලක්ෂණ ගැනයි. සමහර අය උපදින්නේ සාමාන්‍යයෙන් ගැහැනු හෝ පිරිමි ලෙස වර්ග කරන ලිංගික ලක්ෂණවලට වෙනස් ලක්ෂණ සමඟයි. ඒවා අන්තර්ලිංගික ලක්ෂණවල වෙනස්කම් ලෙස හඳුන්වනවා.
සමාජීය ස්ත්‍රී පුරුෂභාවයට සමාජය පුද්ගලයන්ට පවරන භූමිකා සහ ඔවුන්ගෙන් බලාපොරොත්තු වන දේ ඇතුළත් වෙනවා.
ඒකාකෘතියක් කියන්නේ මුළු කණ්ඩායමක්ම එක වගේ යැයි සිතීමයි
“පිරිමි ළමයි තාක්ෂණයට වැඩිය දක්ෂයි” හෝ “ගැහැනු ළමයි ස්වභාවයෙන්ම අන් අය රැකබලා ගන්න දක්ෂයි” කියන ඒවා ඒකාකෘතික අදහස්.
එක් එක් කෙනාගේ රුචිකත්වයන් සහ හැකියාවන් වෙනස්. අවස්ථා, පුහුණුව සහ සහාය ලැබීමෙන් හැකියාවන් දියුණු කරගන්න පුළුවන්.
සමාජීය ස්ත්‍රී පුරුෂභාවය බලය සහ අවස්ථා සමඟත් සම්බන්ධයි
තීරණ ගන්න අවස්ථාව ලැබෙන්නේ කාටද? වැටුප් නොලැබෙන වැඩ කරන්නේ කවුද? කාගේ අදහස්වලටද වැඩි අවධානයක් ලැබෙන්නේ? මේ ගැන කතා කරන්න.
“පුරුෂාධිපත්‍යය” කියන්නේ කණ්ඩායමක් ලෙස පිරිමින්ට වැඩි බලයක් සහ තීරණ ගැනීමේ අධිකාරියක් තිබෙන සමාජ ක්‍රමයක්.
අසාධාරණ බල සම්බන්ධතා ගැන ප්‍රශ්න කිරීමෙන් වඩා සමාන සම්බන්ධතා ගොඩනඟන්න පුළුවන්. ඒක සෑම පිරිමි ළමයෙකුටම හෝ පිරිමියෙකුටම දොස් පැවරීමක් නොවෙයි.
හැම කෙනෙකුටම හැඟීම් තිබෙනවා
බිය, දුක, ආදරය සහ අවිනිශ්චිත බව හැම කෙනෙකුටම දැනෙන්න පුළුවන්. තමන් ශක්තිමත් බව පෙන්වන්න දරුවන් තමන්ගේ හැඟීම් සඟවාගත යුතු නැහැ.
හැම කෙනෙකුටම ගෞරවය ලැබිය යුතුයි
කෙනෙකුගේ ඇඳුම්, රුචිකත්වයන් හෝ හැසිරෙන ආකාරය දැකලා ඒ කෙනාගේ අනන්‍යතාවය හෝ ආකර්ෂණය ඇති වෙන්නේ කා වෙතද කියලා තීරණය කරන්න බැහැ.
වෙනස් වීම නිසා කිසිවෙකුට සමච්චල් කිරීම හෝ වෙනස් කොට සැලකීම සිදු විය යුතු නැහැ.
- සමානාත්මතාවය එදිනෙදා පුරුදු කරන නිවසක් ගොඩනඟමු
ගෙදර වැඩ බෙදාගන්න
උයන්න, පිරිසිදු කරන්න, තමන්ගේ බඩු රැකබලා ගන්න සහ අන් අයට උදව් කරන්න සියලුම දරුවන්ට උගන්වන්න. වැඩ බෙදා දෙන්නේ වයස සහ හැකියාව අනුවයි. ගැහැනු හෝ පිරිමි බව අනුව නොවෙයි.
වැඩිහිටියනුත් රැකබලා ගැනීමේ වැඩ බෙදාගත යුතුයි. කෑම පිළියෙල කරන්නේ කවුද, හමුවීම් සහ සායන දින මතක තබාගන්නේ කවුද, ඥාතීන් රැකබලා ගන්නේ කවුද කියලා දරුවන් දකිනවා.
මේ වගකීම් බෙදාගැනීම ඔබේ හැසිරීමෙන් පෙන්වන්න. ගැහැනු සහ පිරිමි අය කළ යුතු වැඩ ගැන තිබෙන සීමාකාරී අදහස් වෙනස් කරන්න එදිනෙදා හැසිරීමෙන් උදව් කරන්න පුළුවන්.
දරුවාට තමන්ගේ රුචිකත්වයන් සොයා බලන්න ඉඩ දෙන්න
ක්‍රීඩා, කලාව, විද්‍යාව, තාක්ෂණය සහ ප්‍රායෝගික කුසලතා ඉගෙන ගැනීමට අවස්ථා දෙන්න. දරුවාගේ ලිංගය අනුව ගැළපෙන දේ තීරණය කරනවා වෙනුවට, ඔවුන් කැමති මොනවාටද කියලා අහන්න.
වෙනස් නීති තිබෙනවාද කියලා බලන්න
පිරිමි දරුවන් විවේක ගන්න අතරේ අමුත්තන්ට සංග්‍රහ කරන්න ගැහැනු දරුවන්ගෙන් බලාපොරොත්තු වෙනවාද? පිරිමි දරුවන්ට අන් අයගේ කතාවට බාධා කරන්න ඉඩ දෙන අතරේ ගැහැනු දරුවන් නිහඬව සිටිය යුතුයි කියලා කියනවාද?
ආරක්ෂාව සඳහා තිබෙන නීති වයස සහ තත්ත්වය අනුව වෙනස් විය හැකියි. ඒවාට හේතු පැහැදිලි කරන්න. ගැහැනු හෝ පිරිමි බව ගැන තිබෙන අදහස් නිසා අනවශ්‍ය සීමා පනවා තිබෙනවාද කියලා නැවත සලකා බලන්න.
තීරණ ගැනීමේදී අදහස් අහන්න
දරුවන්ට බලපාන පවුලේ කාරණා ගැන ඔවුන්ගේ අදහස් අහන්න. තර්ජනය කිරීම, ලැජ්ජාවට පත් කිරීම හෝ අනෙක් කෙනා යටත් කරගැනීම වෙනුවට වැඩිහිටියන් එකිනෙකාට සවන් දෙන ආකාරය පෙන්වන්න.
හිත රිදවන ප්‍රකාශවලට සන්සුන්ව ප්‍රතිචාර දක්වන්න
ඥාතියෙකු “ඒවා පිරිමි ළමයින්ට ගැළපෙන්නේ නැහැ” කියලා කිව්වොත් මෙහෙම කියන්න පුළුවන්:
“අපි අපේ දරුවන්ට විවිධ කුසලතා ඉගෙන ගන්නත්, තමන් කැමති දේ සොයා බලන්නත් දිරිමත් කරනවා.”
දරුවාගේ අනන්‍යතාවයට සහ පෞද්ගලිකත්වයට ගරු කරන්න
දරුවා තමන්ගේ ලිංග අනන්‍යතාවය හෝ ආකර්ෂණය ගැන යමක් ඔබට කිව්වොත් සවන් දෙන්න. ඔබව විශ්වාස කරලා පැවසීම ගැන ස්තුති කරන්න.
තමන්ව යම් නමකින් හඳුන්වාගන්න කියලා බල කරන්න එපා. දරුවාගේ එකඟතාවය නැතිව ඒ පෞද්ගලික තොරතුරු අන් අය සමඟ බෙදාගන්න එපා.
- එකට කළ හැකි කුඩා ක්‍රියාකාරකමක්
වෙන වෙනම කඩදාසි කැබලිවල මේ ක්‍රියා ලියන්න:
- කෑම පිළියෙල කිරීම
- කණ්ඩායමකට නායකත්වය දීම
- බිළිඳෙකු රැකබලා ගැනීම
- බයිසිකලයක් අලුත්වැඩියා කිරීම
- නැටුම් කිරීම
- මුදල් කළමනාකරණය කිරීම
මෙහෙම අහන්න:
“මේ එක් එක් දේ කරන්න ඉගෙන ගන්න පුළුවන් කාටද?”
ඔබ හෝ දරුවා ඉබේම යම් ක්‍රියාවක් ගැහැනු හෝ පිරිමි අයට පමණක් අයත් දෙයක් ලෙස සැලකුවාද කියලා කතා කරන්න.
ඊළඟට නිවසේ කළ හැකි කුඩා වෙනසක් තෝරාගන්න. හැම කෙනෙකුම කෑමක් පිළියෙල කරන්න ඉගෙන ගැනීම හෝ ගෙදර වැඩ මාරුවෙන් මාරුවට කිරීම එවැනි වෙනසක් වෙන්න පුළුවන්.
අවසානයේ මෙහෙම අහන්න:
“මේවා ගැහැනු අයගේ වැඩ හෝ පිරිමි අයගේ වැඩ කියලා වෙන් කරන එක නැවැත්තුවොත්, අපිට මොන වගේ අවස්ථා ලැබෙයිද?”
- අපහසු ප්‍රශ්නවලට පිළිතුරු දෙන්නේ කොහොමද?
- ගැහැනු සහ පිරිමි අයගේ ශරීර වෙනස් නේද? එහෙනම් කරන වැඩත් වෙනස් වෙන්න ඕනෑ නැද්ද?
ශරීරවල වෙනස්කම් තිබෙන්න පුළුවන්. ඒත් උයන්න ඕනෑ කවුද, නායකත්වය දෙන්න ඕනෑ කවුද, විද්‍යාව ඉගෙන ගන්න හෝ අන් අය රැකබලා ගන්න පුළුවන් කාටද කියලා ඒ වෙනස්කම් තීරණය කරන්නේ නැහැ.
- අඬනවා කියන්නේ දුර්වලකමක්ද?
නැහැ. අඬන එක හැඟීම් ප්‍රකාශ කරන එක් ක්‍රමයක්. සහාය ඉල්ලන එක අපහසු අවස්ථාවලට මුහුණ දෙන්න උදව් වෙනවා.
- පිරිමි ළමයෙක් නැටුම්වලට කැමති නම් ඒ කියන්නේ එයා සමලිංගිකද?
නැහැ. විනෝදාංශයකින් කෙනෙකුගේ ලිංගික ආකර්ෂණය කා වෙත ඇති වෙනවාද කියලා කියන්න බැහැ.
- කෙනෙක් තමන්ව ගැහැනු හෝ පිරිමි ලෙස හඳුනාගන්නේ නැත්නම්?
සමහර අය තමන්ගේ ලිංග අනන්‍යතාවය වෙනත් ආකාරයකින් විස්තර කරනවා. අපිට ඔවුන්ට සවන් දෙන්නත්, ගෞරවයෙන් සලකන්නත් පුළුවන්.
- අපේ සම්ප්‍රදායන්වල ගැහැනු සහ පිරිමි අයට වෙනස් වැඩ පවරලා තිබෙනවා නම්?
අපිට අපේ සම්ප්‍රදායන් අගය කරන අතරම, යම් පුරුද්දක් කෙනෙකුගේ තේරීම් සීමා කරනවාද හෝ අසාධාරණ ලෙස සලකනවාද කියලා කතා කරන්න පුළුවන්.
- කියන්න එපා — ඒ වෙනුවට මෙහෙම කියන්න
කියන්න එපා: “පිරිමි ළමයි අඬන්නේ නැහැ.”
ඒ වෙනුවට: “ඔයාට දැනෙන දේ මට කියන්න පුළුවන්.”
කියන්න එපා: “ඒ විෂය ගැහැනු ළමයින්ට අමාරු වැඩියි.”
ඒ වෙනුවට: “ඒක ඉගෙන ගන්න ඔයාට අවශ්‍ය සහාය සොයාගමු.”
කියන්න එපා: “ගෙදර වැඩ ගැහැනු අයගේ වැඩ.”
ඒ වෙනුවට: “අපේ නිවස රැකබලා ගන්න හැම කෙනෙක්ම උදව් කරනවා.”
කියන්න එපා: “පිරිමියෙක් වගේ ඉන්න.”
ඒ වෙනුවට: “වගකීමෙන්, අන් අය ගැන සැලකිල්ලෙන් සහ ධෛර්යයෙන් කටයුතු කරන්න.”
කියන්න එපා: “ගැහැනු ළමයි හැම වෙලාවෙම නිහඬව ඉන්න ඕනෑ.”
ඒ වෙනුවට: “හැම කෙනෙකුටම කතා කරන්න අවස්ථාවක් ලැබිය යුතුයි.”
කියන්න එපා: “මිනිස්සු මොනවා කියයිද?”
ඒ වෙනුවට: “ඔයා කැමති දේ සහ ඔයාට වැදගත් දේ ගැන අපි කතා කරමු.”
- සහාය ලබාගත යුත්තේ කවදාද? කොහෙන්ද?
දරුවාගේ සමාජභාවය නිසා සමච්චල් කිරීම, කණ්ඩායමෙන් බැහැර කිරීම හෝ හිරිහැර කිරීම සිදු වෙනවා නම් ඒ ගැන බැරෑරුම්ව සලකන්න. විශ්වාසවන්ත ගුරුවරයෙකු හෝ විදුහල්පතිවරයා සමඟ ආරක්ෂාව සඳහා ගත යුතු පියවර ගැන එකඟ වී, ඒවා ක්‍රියාත්මක වෙනවාද කියලා සොයා බලන්න.
මානසික පීඩාව දරුවාගේ එදිනෙදා ජීවිතයට බලපානවා නම්, දරුවාට ගෞරවයෙන් සලකන සුදුසුකම් ඇති උපදේශකයෙකු හෝ සෞඛ්‍ය වෘත්තිකයෙකුගේ සහාය ලබාගන්න. ඒ සහාය දරුවාගේ අවශ්‍යතාවලට පිළිතුරු දිය යුතුයි. දරුවාගේ රුචිකත්වයන් හෝ අනන්‍යතාවය නිසා ලැජ්ජාවට පත් නොකළ යුතුයි.
ශ්‍රී ලංකාවේ ළමා අපයෝජන, තර්ජන හෝ ළමා ආරක්ෂාව සම්බන්ධ ගැටලු සඳහා 1929 ළමා උපකාරක සේවාව අමතන්න. එය නොමිලේ, පැය 24 පුරාම, සිංහල, දෙමළ සහ ඉංග්‍රීසි භාෂාවලින් ලබාගත හැකියි.
දරුවාට ලැබිය යුතු ප්‍රධාන පණිවිඩය:
ඔයාගේ සමාජභාවය නිසා ඔයාට ලැබෙන අවස්ථා සීමා විය යුතු නැහැ. ඔයාට ගෞරවය ලැබිය යුතුයි. අන් අයට ගරු කිරීමත් ඔයාගේ වගකීමක්.
